de 30ste
verlaten Shimonoseki in de namiddag, steken over naar Kokura: (bericht over het vaarwater). laat zoveel mogelijk diepte peilen –(word ’s avonds overvallen door een zeer zware hoofdpijn; zodat ik niet in staat ben deze en de volgende dagen te werken. Crisis door een enorm zweten – Voetbaden, 20 bloedzuigers. Beschrijving van deze hevige aanval en van cholera.
maandag 30 juni 2008
zondag 29 juni 2008
zaterdag 28 juni 2008
de 28ste
Namen de middagbreedte en kompasobservaties van het eiland Iwamisima en himesima, en bevonden ons volgens deze op (…?…) niet zo ver van Shimonoseki.
Het eiland Himesima kan voor zeevaarders, die aangekomen zijn bij de Straat van der Capellen, en door de Straat tussen Sikoku en Kiushiu in de hoge zee uit willen varen, als de beste wegwijzer dienen, waarvoor Kaap Tsuru Saki, die men nog eerder duidelijk herkent ook een goed houvast biedt. Op de hoogte van Himesima zal men, wanner men de oost spits van het eiland omzeilt, de Straat in de hoge zee niet kunnen missen, en ik geloof door een juiste weergave van deze beide punten bekwame zeevaarders een kleine dienst te hebben bewezen.
Daar de invallende nacht mij liet vrezen dat ik geen tijd zou hebben om vóór het inzeilen van de straat enkele schetsen voor de herkenning van het land te laten maken, probeerde ik nog door een op verdere afstand gemaakte tekening voor landherkenning wat hulp te bieden. De berg Dairi, de landspits Misaki en Motojama, de laatste peilde ik met de berg Himojama N. + W. 68º, zijn bij het inzeilen goede punten om West en later meer N. aan te houden. Tussen de bergen van de landstreek Nagato bij Tsoof en de berg Himojama ligt de ingang van de Straat. Ik wil wel geloven dat de vaartuigen van de Japanners bij de zo regelmatige vaart naar Shimonoseki wel de beste loodsen zouden zijn en deze zee is altijd gevuld door hun schepen.
We blijven ’s nachts onder zeil. In het donker van de nacht kon ik tot mijn grote verdriet geen kompaswaarnemingen meer doen. Ongeveer een mijl van Danoura liet ik peilen en vond 4-4½ vadem [7.5 m], maar meer in de richting van de Straat werd de zee dieper: Omdat we snel door de Straat heen dreven, kon het peillood vanaf het schip maar driemaal uitgegooid worden en ik vond 6½, 7. 7. vadem. Maar ’s morgens gaf ik mijn leerlingen meteen de opdracht de straat precies te peilen: zo als men op de kaart kan zien: We kwamen om omstreeks twee uur op de rede van Shimonoseki waar we op 5 vadem het anker uitwierpen. Gaan in de ochtend aan land, vonden al mijn dieren en levende planten die al eerder met schepen opgestuurd waren in een goede toestand.
Namen de middagbreedte en kompasobservaties van het eiland Iwamisima en himesima, en bevonden ons volgens deze op (…?…) niet zo ver van Shimonoseki.
Het eiland Himesima kan voor zeevaarders, die aangekomen zijn bij de Straat van der Capellen, en door de Straat tussen Sikoku en Kiushiu in de hoge zee uit willen varen, als de beste wegwijzer dienen, waarvoor Kaap Tsuru Saki, die men nog eerder duidelijk herkent ook een goed houvast biedt. Op de hoogte van Himesima zal men, wanner men de oost spits van het eiland omzeilt, de Straat in de hoge zee niet kunnen missen, en ik geloof door een juiste weergave van deze beide punten bekwame zeevaarders een kleine dienst te hebben bewezen.
Daar de invallende nacht mij liet vrezen dat ik geen tijd zou hebben om vóór het inzeilen van de straat enkele schetsen voor de herkenning van het land te laten maken, probeerde ik nog door een op verdere afstand gemaakte tekening voor landherkenning wat hulp te bieden. De berg Dairi, de landspits Misaki en Motojama, de laatste peilde ik met de berg Himojama N. + W. 68º, zijn bij het inzeilen goede punten om West en later meer N. aan te houden. Tussen de bergen van de landstreek Nagato bij Tsoof en de berg Himojama ligt de ingang van de Straat. Ik wil wel geloven dat de vaartuigen van de Japanners bij de zo regelmatige vaart naar Shimonoseki wel de beste loodsen zouden zijn en deze zee is altijd gevuld door hun schepen.
We blijven ’s nachts onder zeil. In het donker van de nacht kon ik tot mijn grote verdriet geen kompaswaarnemingen meer doen. Ongeveer een mijl van Danoura liet ik peilen en vond 4-4½ vadem [7.5 m], maar meer in de richting van de Straat werd de zee dieper: Omdat we snel door de Straat heen dreven, kon het peillood vanaf het schip maar driemaal uitgegooid worden en ik vond 6½, 7. 7. vadem. Maar ’s morgens gaf ik mijn leerlingen meteen de opdracht de straat precies te peilen: zo als men op de kaart kan zien: We kwamen om omstreeks twee uur op de rede van Shimonoseki waar we op 5 vadem het anker uitwierpen. Gaan in de ochtend aan land, vonden al mijn dieren en levende planten die al eerder met schepen opgestuurd waren in een goede toestand.
vrijdag 27 juni 2008
de 27ste
Ongunstige wind, overigens goed weer. Blijven voor anker liggen. Tegen 10 uur begeef ik me met Dr Bürger aan land. Kijken rond in Shimonoseki; een stadje van ongeveer 250 huizen en 2000 zielen. De beschermd liggende, veelbezochte haven geeft de bewoners een rijke bron van inkomsten. In een daar aanwezige tempel die aan Ab’tono Kwanon is gewijd, werden wij verwacht op bevel van de landheer. Wij beiden konden er echter, hoewel de priesters ons ook herhaaldelijk verzochten, niet goed heengaan, omdat onze gezant een door de priesters feestelijk aangeboden geschenk, bestaande uit groente van het jaargetijde, had geweigerd. Al 16 jaar waren hier geen Hollanders aan land geweest, en toch werd het eenmaal gegeven gastvrije bevel van de landheer zo strikt gevolgd. Zouden ze in de toekomst ook nog zo vasthouden aan deze gastvrijheid?
Albizzia julibrissin Durazz. , collectie NHN
We verfristen ons in een theehuis, waarna een zeer dienstwillige man, een schilder met de naam Murawozen Iorowo, ons meenam naar het gebergte dat in de omgeving van Kaminoseki ligt. Op de ruggen en dalen van de heuvel werd weinig verbouwd. Op dat moment werden er slechts bonen (Phaseolus atsugi) jap. verbouwd) De flora van de heuvels die we bestegen bestond uit cypressen, Quercus cuspidata en Quercus glauca Th., Eleagnus soorten, Mimosa arborea, Aralia mids’te, een beuk, Ligustrum jap., Dolichos polystachios en Lauraceen met Bladhia villosa, Bladhia japon[ica], Chloranthus Japonic[us], Phryma leptostachia en enkele ook nu niet bloeiende kruiden en grassen doorgroeid. Hogerop vond ik Aralia soorten, Pinus, Andromeda.
Pinus sp.
Op de top van een heuvel werd ik verrast door een met op elkaar gestapelde stenen aangeduide grafheuvel. Hier zouden lang geleden de zes krijgers van Nobunaga in een schermutseling gedood en begraven zijn. Dit eenzame grafmonument was zelfs nu versierd met bloeiende takken van Azalea en sparrenwaaiers en daarom was de herinnering aan de helden na zoveel honderden jaren misschien door een eenvoudige landman geëerd.
Onze leidsman bracht ons naar zijn vlakbij bij de uitgang van de nauwe doorgang naar Kamninoseki-seto gelegen huis, waar we enkele van zijn tekeningen bekeken, en ik hem verzocht, een tekening van Kaminoseki en de engte te maken (die ik ook kreeg)3. Daarna begaven we ons weer aan boord. ’s Middags ging ik met een kleine boot naar de engte, om de diepte ervan te bepalen. Ik wierp in verschillende richtingen het lood uit, waaruit bleek, dat bij juist intredende eb het vaarwater ongeveer in het midden doorgaans 5-6 vadem en aan beide zijden aan de rotsige oevers 2-3 vadem bedraagt. Naar de haven wordt het 7-10 of meer, en zo blijkt dat deze haven ook goed te bezoeken is voor Europese schepen, die hier een heel voordelige ankerplaats zouden vinden, waarvoor ze iedere vissersboot als loods kunnen volgen tot op de hoogte vanwaar ze de spits van Sikoku en de NO spits van Kiushiu in zicht krijgen. We bezochten hierna Murotsu op de Z.W. kant van Nippon, een kleinere en minder bezochte plaats dan Kaminoseki; de doorgaands slecht onderhouden woonhuizen veraadden gebrekkige omstandigheden. Van hieruit werden we naar onze boten geroepen, die op aandringen van de gezant nog ‘s avonds onder zeil gingen, maar vanwege te weinig wind alleen maar gesleept konden worden. ‘s Morgen bevonden we ons nog steeds, weinig gevorderd, in het gezicht van Kiushiu, waar een goede gelegenheid was voor een lengteobservatie.
Chloranthus glaber
Ongunstige wind, overigens goed weer. Blijven voor anker liggen. Tegen 10 uur begeef ik me met Dr Bürger aan land. Kijken rond in Shimonoseki; een stadje van ongeveer 250 huizen en 2000 zielen. De beschermd liggende, veelbezochte haven geeft de bewoners een rijke bron van inkomsten. In een daar aanwezige tempel die aan Ab’tono Kwanon is gewijd, werden wij verwacht op bevel van de landheer. Wij beiden konden er echter, hoewel de priesters ons ook herhaaldelijk verzochten, niet goed heengaan, omdat onze gezant een door de priesters feestelijk aangeboden geschenk, bestaande uit groente van het jaargetijde, had geweigerd. Al 16 jaar waren hier geen Hollanders aan land geweest, en toch werd het eenmaal gegeven gastvrije bevel van de landheer zo strikt gevolgd. Zouden ze in de toekomst ook nog zo vasthouden aan deze gastvrijheid?
Albizzia julibrissin Durazz. , collectie NHN
We verfristen ons in een theehuis, waarna een zeer dienstwillige man, een schilder met de naam Murawozen Iorowo, ons meenam naar het gebergte dat in de omgeving van Kaminoseki ligt. Op de ruggen en dalen van de heuvel werd weinig verbouwd. Op dat moment werden er slechts bonen (Phaseolus atsugi) jap. verbouwd) De flora van de heuvels die we bestegen bestond uit cypressen, Quercus cuspidata en Quercus glauca Th., Eleagnus soorten, Mimosa arborea, Aralia mids’te, een beuk, Ligustrum jap., Dolichos polystachios en Lauraceen met Bladhia villosa, Bladhia japon[ica], Chloranthus Japonic[us], Phryma leptostachia en enkele ook nu niet bloeiende kruiden en grassen doorgroeid. Hogerop vond ik Aralia soorten, Pinus, Andromeda.
Pinus sp.
Op de top van een heuvel werd ik verrast door een met op elkaar gestapelde stenen aangeduide grafheuvel. Hier zouden lang geleden de zes krijgers van Nobunaga in een schermutseling gedood en begraven zijn. Dit eenzame grafmonument was zelfs nu versierd met bloeiende takken van Azalea en sparrenwaaiers en daarom was de herinnering aan de helden na zoveel honderden jaren misschien door een eenvoudige landman geëerd.
Onze leidsman bracht ons naar zijn vlakbij bij de uitgang van de nauwe doorgang naar Kamninoseki-seto gelegen huis, waar we enkele van zijn tekeningen bekeken, en ik hem verzocht, een tekening van Kaminoseki en de engte te maken (die ik ook kreeg)3. Daarna begaven we ons weer aan boord. ’s Middags ging ik met een kleine boot naar de engte, om de diepte ervan te bepalen. Ik wierp in verschillende richtingen het lood uit, waaruit bleek, dat bij juist intredende eb het vaarwater ongeveer in het midden doorgaans 5-6 vadem en aan beide zijden aan de rotsige oevers 2-3 vadem bedraagt. Naar de haven wordt het 7-10 of meer, en zo blijkt dat deze haven ook goed te bezoeken is voor Europese schepen, die hier een heel voordelige ankerplaats zouden vinden, waarvoor ze iedere vissersboot als loods kunnen volgen tot op de hoogte vanwaar ze de spits van Sikoku en de NO spits van Kiushiu in zicht krijgen. We bezochten hierna Murotsu op de Z.W. kant van Nippon, een kleinere en minder bezochte plaats dan Kaminoseki; de doorgaands slecht onderhouden woonhuizen veraadden gebrekkige omstandigheden. Van hieruit werden we naar onze boten geroepen, die op aandringen van de gezant nog ‘s avonds onder zeil gingen, maar vanwege te weinig wind alleen maar gesleept konden worden. ‘s Morgen bevonden we ons nog steeds, weinig gevorderd, in het gezicht van Kiushiu, waar een goede gelegenheid was voor een lengteobservatie.
Chloranthus glaber
donderdag 26 juni 2008
de 26ste
Nog altijd harde wind en regen. Daarom is het bij geheel betrokken horizon door het herkennen van land (het enige middel van de Japanners hier in dit land om te zeilen) moeilijk om de weg te vinden; blijven daarom voor anker liggen, gaan echter ’s middags bij een iets opgeklaarde hemel onder zeil, lopen ’s avonds door de Kaminoseki passage binnen in de haven van Kaminoseki. In de avond en ’s nachts harde wind. –
De baromether gevallen naar 27’’. Eerder bestendig op 28’’1’’’-2’’’ Thermometer 69º [ 20 °C], Hygrometer 55º . -- -- -- (Over de in bepaalde fasen van de maan optredende stormen in Japan)
Nog altijd harde wind en regen. Daarom is het bij geheel betrokken horizon door het herkennen van land (het enige middel van de Japanners hier in dit land om te zeilen) moeilijk om de weg te vinden; blijven daarom voor anker liggen, gaan echter ’s middags bij een iets opgeklaarde hemel onder zeil, lopen ’s avonds door de Kaminoseki passage binnen in de haven van Kaminoseki. In de avond en ’s nachts harde wind. –
De baromether gevallen naar 27’’. Eerder bestendig op 28’’1’’’-2’’’ Thermometer 69º [ 20 °C], Hygrometer 55º . -- -- -- (Over de in bepaalde fasen van de maan optredende stormen in Japan)
woensdag 25 juni 2008
de 25ste
Komen door de bovengenoemde passage en laten in de morgen van de 25ste voor Miterai de ankers vallen.
Er komen enkele patiënten uit Miterai om mij te consulteren, waaronder een zeer knap zeventienjarig meisje die volgens haar moeder soms aanvallen van Andromanie had: Ik gaf de moeder naast een voedings- en psychologisch recept ook de raad de dochter vroegtijdig een man te geven, hetgeen de dochter vriendelijk lachend zeer goed opnam (ze uitte ook de wens, met onze boot mee te mogen varen naar Shimonoseki ,om onder mijn toezicht de kuur te kunnen gebruiken) Het is opmerkelijk hoe nationaliteiten zelfs in de symptomen van een psychische ziekte te herkennen zijn: zo verfde het meisje bijvoorbeeld bij aanvallen van de ziekte haar de tanden zwart (het algemene teken van een getrouwde vrouw).
Gunstige oostenwind. Het begint tegen de avond fris te waaien, we gaan daarom westelijk van het eiland Kamuro voor anker, ’s Nachts harde wind met plensregen; tegen 3 uur in de morgen storm: moeten meerdere ankers uitwerpen om niet weg te drijven; gelukkig waait de storm uit het oosten, van de kant van het eiland.
Komen door de bovengenoemde passage en laten in de morgen van de 25ste voor Miterai de ankers vallen.
Er komen enkele patiënten uit Miterai om mij te consulteren, waaronder een zeer knap zeventienjarig meisje die volgens haar moeder soms aanvallen van Andromanie had: Ik gaf de moeder naast een voedings- en psychologisch recept ook de raad de dochter vroegtijdig een man te geven, hetgeen de dochter vriendelijk lachend zeer goed opnam (ze uitte ook de wens, met onze boot mee te mogen varen naar Shimonoseki ,om onder mijn toezicht de kuur te kunnen gebruiken) Het is opmerkelijk hoe nationaliteiten zelfs in de symptomen van een psychische ziekte te herkennen zijn: zo verfde het meisje bijvoorbeeld bij aanvallen van de ziekte haar de tanden zwart (het algemene teken van een getrouwde vrouw).
Gunstige oostenwind. Het begint tegen de avond fris te waaien, we gaan daarom westelijk van het eiland Kamuro voor anker, ’s Nachts harde wind met plensregen; tegen 3 uur in de morgen storm: moeten meerdere ankers uitwerpen om niet weg te drijven; gelukkig waait de storm uit het oosten, van de kant van het eiland.
dinsdag 24 juni 2008
maandag 23 juni 2008
de 23ste
Werden ’s morgens met sleepboten de haven van Tomo binnengebracht. [-- over de manier van het slepen van boten.] Gaan tegen de middag naar Tomo, een zeer mooi gelegen en door de zeevaart zeer levendig stadje met veel kruidenierswinkels, grotendeels met koopwaar voor zeelieden (strowerk zoals: matten, zeilen, hoeden, schoenen e. d.) De haven, die aan de N.O. kant ligt, biedt de doorgaans kleine Japanse boten een zeer voordelige ankerplaats die beschermd wordt door een sterke muur aan de N. kant en door het stadje en de hoge bergen in het Z.W. Voor de haven peilden we 3 vadem, de haven zelf is op sommige plekken nog ondieper. Vandaar mijn verwachting ontoegankelijk voor Europese schepen, ongeacht het zo aangename en zekere verblijf en de goede gelegenheid zich te voorzien van verfrissingen, water e.d. Maar op een afstand van ongeveer een halve mijl kunnen grotere schepen voor anker gaan onder dezelfde gunstige omstandigheden.
Het stadje dat 7 straten omvat ademt welstand door goed onderhouden woningen. Het schijnt een bevolking van enige duizenden zielen te hebben. We bezochten enkele theehuizen, waar we goed opgenomen werden door de Japanse schonen, een Tempel ……door zijn prachtige ligging met een vrij uitzicht op de zee en bijzonder als een verblijfplaats voor Koreanen, wanneer deze schipbreuk hebben geleden op de kust van Japan.
Ik ging naar de buiten het stadje gelegen tempel Iwosi en besteeg enkele honderd voet van het gebergte op de rug waarvan deze tempel lag. De flora van het gebergte bestaat uit sparren, eiken (Quercus glauca),
Quercus glauca Thunb., collectie NHN
kastanjes, Celtis, Ficus erata, Azalea’s, Eleagnussoorten, Rhus succedaneum, Bamboes, en Dolychos polystachius, die zich door de andere bomen slingerde: Op Rhus succedaneum vond ik Meikevers, in grootte en vorm overeenkomend met die bij ons, maar verschillend in de kleuren van het schild en de buik. Is het een echte soort? Zijn het klimaat en voeding die deze veranderingen veroorzaakt hebben, die niet opvallender zijn als die welke men vind bij vergelijking van het Mongolische ras met karakteristieke individuen van het Kaukasische? Waarbij slechts de opmerking dat ook bij het Mongolische ras individuen gevonden worden die een overgang naar het Kaukasische verraden. Bij onze Japansche meikevers daarentegen lijken alle individuen helemaal gelijk, en scherp afgescheiden van de Europese meikever, wat dat betreft is er dus geen parallel tussen die rassen. – Gaan ’s avonds aan boord: we worden rond middernacht door 30 sleepbootjes buiten de haven gebracht. –
Castanea crenata
Werden ’s morgens met sleepboten de haven van Tomo binnengebracht. [-- over de manier van het slepen van boten.] Gaan tegen de middag naar Tomo, een zeer mooi gelegen en door de zeevaart zeer levendig stadje met veel kruidenierswinkels, grotendeels met koopwaar voor zeelieden (strowerk zoals: matten, zeilen, hoeden, schoenen e. d.) De haven, die aan de N.O. kant ligt, biedt de doorgaans kleine Japanse boten een zeer voordelige ankerplaats die beschermd wordt door een sterke muur aan de N. kant en door het stadje en de hoge bergen in het Z.W. Voor de haven peilden we 3 vadem, de haven zelf is op sommige plekken nog ondieper. Vandaar mijn verwachting ontoegankelijk voor Europese schepen, ongeacht het zo aangename en zekere verblijf en de goede gelegenheid zich te voorzien van verfrissingen, water e.d. Maar op een afstand van ongeveer een halve mijl kunnen grotere schepen voor anker gaan onder dezelfde gunstige omstandigheden.
Het stadje dat 7 straten omvat ademt welstand door goed onderhouden woningen. Het schijnt een bevolking van enige duizenden zielen te hebben. We bezochten enkele theehuizen, waar we goed opgenomen werden door de Japanse schonen, een Tempel ……door zijn prachtige ligging met een vrij uitzicht op de zee en bijzonder als een verblijfplaats voor Koreanen, wanneer deze schipbreuk hebben geleden op de kust van Japan.
Ik ging naar de buiten het stadje gelegen tempel Iwosi en besteeg enkele honderd voet van het gebergte op de rug waarvan deze tempel lag. De flora van het gebergte bestaat uit sparren, eiken (Quercus glauca),
Quercus glauca Thunb., collectie NHN
kastanjes, Celtis, Ficus erata, Azalea’s, Eleagnussoorten, Rhus succedaneum, Bamboes, en Dolychos polystachius, die zich door de andere bomen slingerde: Op Rhus succedaneum vond ik Meikevers, in grootte en vorm overeenkomend met die bij ons, maar verschillend in de kleuren van het schild en de buik. Is het een echte soort? Zijn het klimaat en voeding die deze veranderingen veroorzaakt hebben, die niet opvallender zijn als die welke men vind bij vergelijking van het Mongolische ras met karakteristieke individuen van het Kaukasische? Waarbij slechts de opmerking dat ook bij het Mongolische ras individuen gevonden worden die een overgang naar het Kaukasische verraden. Bij onze Japansche meikevers daarentegen lijken alle individuen helemaal gelijk, en scherp afgescheiden van de Europese meikever, wat dat betreft is er dus geen parallel tussen die rassen. – Gaan ’s avonds aan boord: we worden rond middernacht door 30 sleepbootjes buiten de haven gebracht. –
Castanea crenata
zondag 22 juni 2008
zaterdag 21 juni 2008
de 21ste
Lichten de ankers. Windstilte, drijven in het kanaal gevormd door het schiereiland Hibi en de kust van Sanuki. Peilen 19-20 vadem op een zand en mosselbodem. Gaan in de namiddag voor anker, en Dr Bürger en ik gaan met een bootje naar het eiland Josima, waar we een heel mooi dorpje, Siwaku vinden. De goed gebouwde, doorgaans met daktegels bedekte huizen wijzen op welstand. Hier is een zeer geschikte plek om schepen te repareren, de beste van Shimonoseki tot Osaka. Er is namelijk door een zes voet dikke, van graniet gebouwde muur, een groot stuk aan de kust van de zee afgesloten, zodat bij hoog water zelfs de grootste schepen door een bijzondere deur naar binnen kunnen varen en bij ingetreden eb volkomen droog liggen en nauwkeurig nagekeken kunnen worden; men was op dat moment met meer dan zes vaartuigen bezig waarvan men enkele door middel van rondom aangelegde strovuren aan het verhitten was om ze te bevrijden van de schadelijke scheepswormen.
Aan de kust zelf vonden we niets bijzonders. Naast Rozenstruiken, die hier en daar over de rotsen naar beneden hingen, slechts Chenopodiën, Tatsimame?, Sonchus olerac., Phyllantus, Solanum nigrum, enkele Bromussoorten en wilde haver.
Rosa rugosa Thunb., uit Flora Japonica
Het gesteente bestond uit graniet, dat in tamelijk grote blokken de oevers bedekte. We beklommen een bergrug, die een zeer verkommerde flora liet zien: dwergsparren en eiken, Euria’s, Lespedeza’s, Smilax china. rozen, allemaal zeer laag, nauwelijks enkele voet hoog,
Lespedeza sp.
doorgroeid met Galium, Anhemis grandiflora, Brunella, Cyperus en enkele andere grassen, op een plek Gonocarpus en een paar mij niet helemaal bekende planten.
Smilax china L.
We rustten in een boerenhuis en keerden tegen de avond aan boord terug. Hier en daar is het eiland bebouwd en brengt graan en andere dagelijkse groenten en plantaardige benodigdheden voort.
Lichten de ankers. Windstilte, drijven in het kanaal gevormd door het schiereiland Hibi en de kust van Sanuki. Peilen 19-20 vadem op een zand en mosselbodem. Gaan in de namiddag voor anker, en Dr Bürger en ik gaan met een bootje naar het eiland Josima, waar we een heel mooi dorpje, Siwaku vinden. De goed gebouwde, doorgaans met daktegels bedekte huizen wijzen op welstand. Hier is een zeer geschikte plek om schepen te repareren, de beste van Shimonoseki tot Osaka. Er is namelijk door een zes voet dikke, van graniet gebouwde muur, een groot stuk aan de kust van de zee afgesloten, zodat bij hoog water zelfs de grootste schepen door een bijzondere deur naar binnen kunnen varen en bij ingetreden eb volkomen droog liggen en nauwkeurig nagekeken kunnen worden; men was op dat moment met meer dan zes vaartuigen bezig waarvan men enkele door middel van rondom aangelegde strovuren aan het verhitten was om ze te bevrijden van de schadelijke scheepswormen.
Aan de kust zelf vonden we niets bijzonders. Naast Rozenstruiken, die hier en daar over de rotsen naar beneden hingen, slechts Chenopodiën, Tatsimame?, Sonchus olerac., Phyllantus, Solanum nigrum, enkele Bromussoorten en wilde haver.
Rosa rugosa Thunb., uit Flora Japonica
Het gesteente bestond uit graniet, dat in tamelijk grote blokken de oevers bedekte. We beklommen een bergrug, die een zeer verkommerde flora liet zien: dwergsparren en eiken, Euria’s, Lespedeza’s, Smilax china. rozen, allemaal zeer laag, nauwelijks enkele voet hoog,
Lespedeza sp.
doorgroeid met Galium, Anhemis grandiflora, Brunella, Cyperus en enkele andere grassen, op een plek Gonocarpus en een paar mij niet helemaal bekende planten.
Smilax china L.
We rustten in een boerenhuis en keerden tegen de avond aan boord terug. Hier en daar is het eiland bebouwd en brengt graan en andere dagelijkse groenten en plantaardige benodigdheden voort.
vrijdag 20 juni 2008
de 20ste
Bevonden ons in de morgen op de hoogte van Muro, doen lengteobservaties, het eiland Jesima en Awasi in het zicht (het west punt van Jesima N+W 45º, N. punt van Awasi. N+O 87º, het Z. P. Z.+ O 14º peilend) Er komt een windstilte, we nemen middaghoogte. Tegen de avond zwakke wind, moeten echter om middernacht toch het anker laten vallen bij het eiland …?…
Bevonden ons in de morgen op de hoogte van Muro, doen lengteobservaties, het eiland Jesima en Awasi in het zicht (het west punt van Jesima N+W 45º, N. punt van Awasi. N+O 87º, het Z. P. Z.+ O 14º peilend) Er komt een windstilte, we nemen middaghoogte. Tegen de avond zwakke wind, moeten echter om middernacht toch het anker laten vallen bij het eiland …?…
donderdag 19 juni 2008
de 19de
Begeven ons ’s middags aan boord en gaan met de tegen de avond gunstige wind onder zeil. Zeilen door de Straat tussen Akasi en het eiland Awasi. Het vaarwater door deze Straat is goed: kon met [een peillood van] 30 vadem de grond niet bereiken, de zeelieden zeggen dat de diepte hier 70 vadem is. Aan de kant van Akasi is een rotsbodem, aan de kant van Awasi zand.
De maalstroom van Naruto, uit Nippon
Begeven ons ’s middags aan boord en gaan met de tegen de avond gunstige wind onder zeil. Zeilen door de Straat tussen Akasi en het eiland Awasi. Het vaarwater door deze Straat is goed: kon met [een peillood van] 30 vadem de grond niet bereiken, de zeelieden zeggen dat de diepte hier 70 vadem is. Aan de kant van Akasi is een rotsbodem, aan de kant van Awasi zand.
De maalstroom van Naruto, uit Nippon
woensdag 18 juni 2008
de 16 – 17 – 18de
Tegenwind vertraagde de boten die onze goederen van Osaka hier naartoe zouden brengen – waardoor onze inscheping enkele dagen werd opgeschoven. Intussen gingen we voor ons plezier hier en in de stad wandelen. Hijoko zelf is een stad van ongeveer 60 straten en 16.000 inwoners en door de aan de oostkant gelegen haven bijzonder levendig. Alle artikelen, de gewone levensbehoeften en die welke speciaal voor zeelieden bestemd zijn, zijn hier te koop in tamelijk goede kramen – waarvan de meeste staan op een brede straat die langs de stad loopt. Daarnaast verkoopt men hier zeer goede stromatten en gegoten ijzerwaren.
De haven van Hyogo, uit Nippon
De haven vormt aan de oostkant van de stad een halve cirkel van meer dan 1 Japanse mijl. Hier liggen voortdurend zeer veel boten, groot en klein, en voor de haven ziet men een zeer groot aantal boten kruisen die op weg zijn naar Osaka. Ik geloof niet, dat er ergens ter wereld voortdurend een zo ongehoord grote hoeveelheid kleine en grote vissers- en handelsboten onder zeil zijn als hier in de baai van Hioko en Osaka. Men verzekerde mij dat in deze grote en enige handelsstad van het Japanse rijk 10.000 grote en kleine vaartuigen in en uitvaren. Met het blote oog kan men er honderden tellen vanaf de meeste plaatsen die een vrij uitzicht bieden op deze zeekust. De oevers van de haven zijn aan beide zijden met zand bedekt waarop men hier en daar zelfs grote vaartuigen bouwt en repareert. De scheepswerven hier zijn beroemd. De haven moet doorgaans meer dan 5 vadem diep zijn en de zeer grote vaartuigen die men dichtbij het strand aan het inladen is, zijn daarvan een treffend bewijs. – Achter de stad Hioko strekt zich van N-Z een tamelijk hoog gebergte uit. De Majasanberg in het N., de Takaijama in het Z. die zich hier bij, verheffen zich achter de zich vanaf Osaka tot vlak bij de stad uistekkende vlakte als een machtige beschermende muur voor de kust en vormen daarmee de basis voor het bestaan van de veelbezochte haven.
Ik bezocht het voor ons bestemde schip, hetzelfde waarmee we van Shimonoseki naar Muro gevaren waren en trof aanstalten voor een aangename bewaarplaats voor mijn levende gewassen en dieren; we moesten ze echter onderbrengen op een vaartuig dat speciaal gehuurd was voor dit doel. We hadden veel plezier in een theehuis.
Tegenwind vertraagde de boten die onze goederen van Osaka hier naartoe zouden brengen – waardoor onze inscheping enkele dagen werd opgeschoven. Intussen gingen we voor ons plezier hier en in de stad wandelen. Hijoko zelf is een stad van ongeveer 60 straten en 16.000 inwoners en door de aan de oostkant gelegen haven bijzonder levendig. Alle artikelen, de gewone levensbehoeften en die welke speciaal voor zeelieden bestemd zijn, zijn hier te koop in tamelijk goede kramen – waarvan de meeste staan op een brede straat die langs de stad loopt. Daarnaast verkoopt men hier zeer goede stromatten en gegoten ijzerwaren.
De haven van Hyogo, uit Nippon
De haven vormt aan de oostkant van de stad een halve cirkel van meer dan 1 Japanse mijl. Hier liggen voortdurend zeer veel boten, groot en klein, en voor de haven ziet men een zeer groot aantal boten kruisen die op weg zijn naar Osaka. Ik geloof niet, dat er ergens ter wereld voortdurend een zo ongehoord grote hoeveelheid kleine en grote vissers- en handelsboten onder zeil zijn als hier in de baai van Hioko en Osaka. Men verzekerde mij dat in deze grote en enige handelsstad van het Japanse rijk 10.000 grote en kleine vaartuigen in en uitvaren. Met het blote oog kan men er honderden tellen vanaf de meeste plaatsen die een vrij uitzicht bieden op deze zeekust. De oevers van de haven zijn aan beide zijden met zand bedekt waarop men hier en daar zelfs grote vaartuigen bouwt en repareert. De scheepswerven hier zijn beroemd. De haven moet doorgaans meer dan 5 vadem diep zijn en de zeer grote vaartuigen die men dichtbij het strand aan het inladen is, zijn daarvan een treffend bewijs. – Achter de stad Hioko strekt zich van N-Z een tamelijk hoog gebergte uit. De Majasanberg in het N., de Takaijama in het Z. die zich hier bij, verheffen zich achter de zich vanaf Osaka tot vlak bij de stad uistekkende vlakte als een machtige beschermende muur voor de kust en vormen daarmee de basis voor het bestaan van de veelbezochte haven.
Ik bezocht het voor ons bestemde schip, hetzelfde waarmee we van Shimonoseki naar Muro gevaren waren en trof aanstalten voor een aangename bewaarplaats voor mijn levende gewassen en dieren; we moesten ze echter onderbrengen op een vaartuig dat speciaal gehuurd was voor dit doel. We hadden veel plezier in een theehuis.
zondag 15 juni 2008
[Donderdag] de 15de [juni]
Verlaten Nisinomia, komen weer door de eerder genoemde, met bewonderenswaardige vlijt als het ware aan de elementen ontrokken korenvelden – nu oogst van rode en gladde tarwe; ook wordt hier en daar rijst verplant en de stoppelakkers opnieuw geploegd. Vandaag een drukkende hitte 88-90º Fahr.[31-32 ºC]; deze wordt op bepaalde stukken nog onverdraaglijker door de door de mest verpeste lucht. We rusten in een dorpje (…?…) in een zeer mooi theehuis, waar in de voorkamer de op plankjes van cederhout geschreven namen van een veertigtal landvorsten getuigen van een aangenaam oponthoud aldaar. – In de galerij viel mij een op een stroplankje gebouwd nest van een zwaluw met vliegrijpe jongen op, dat met bindtouw was opgehangen als een schommel. Het nest zelf was gemaakt met de gebruikelijke bouwstoffen van zwaluwen, maar met een ronde vorm zoals de nesten van andere vogels en dus niet in de gebruikelijke vorm van huis- of muurzwaluwen. Ik hoorde dat deze zwaluwen hier al ongeveer acht jaar op de genoemde manier hospiteerden. – Tegen de middag komen we aan in Hijo –
Verlaten Nisinomia, komen weer door de eerder genoemde, met bewonderenswaardige vlijt als het ware aan de elementen ontrokken korenvelden – nu oogst van rode en gladde tarwe; ook wordt hier en daar rijst verplant en de stoppelakkers opnieuw geploegd. Vandaag een drukkende hitte 88-90º Fahr.[31-32 ºC]; deze wordt op bepaalde stukken nog onverdraaglijker door de door de mest verpeste lucht. We rusten in een dorpje (…?…) in een zeer mooi theehuis, waar in de voorkamer de op plankjes van cederhout geschreven namen van een veertigtal landvorsten getuigen van een aangenaam oponthoud aldaar. – In de galerij viel mij een op een stroplankje gebouwd nest van een zwaluw met vliegrijpe jongen op, dat met bindtouw was opgehangen als een schommel. Het nest zelf was gemaakt met de gebruikelijke bouwstoffen van zwaluwen, maar met een ronde vorm zoals de nesten van andere vogels en dus niet in de gebruikelijke vorm van huis- of muurzwaluwen. Ik hoorde dat deze zwaluwen hier al ongeveer acht jaar op de genoemde manier hospiteerden. – Tegen de middag komen we aan in Hijo –
zaterdag 14 juni 2008
de 14de
’s Middags verlaten we Osaka en gaan met boten op de Jodogawa naar Amagasaki; op deze botenrijke rivier stuurden we ZW en W door de stad, waarvan de grootte en bevolking heel goed te zien waren. De beide oevers met woon- en pakhuizen bebouwd, waren door de vele boten zeer levendig waarbij onze doortocht een grote menigte toeschouwers naderbij lokte. Er liggen hier verschillende boten van de landvorst voor anker, waaronder ik enkele zeer elegant gebouwde en ook enkele zeer grote zag.
Langs de oever van de Asigawa, een zijarm van de Jodo, staan hier en daar treurwilgen (Salix japonica Th.) waardoor de rivier er zeer bekoorlijk uitziet.
Salix japonica Thunb.
Het landschap is over het algemeen vlak, de bodem zanderig en het landschap heeft zijn vruchtbaarheid dan ook alleen te danken aan de onverdroten vlijt van de landlieden. Uit de stad Osaka komen vaak speciaal ingerichte boten met mensenpoep, deze in Japan meest gebruikelijke mest, waarmee men de hele zomer de verschillende tuingewassen en zelfs koren mee pleegt te begieten
– In de maanden juni, juli en augustus zijn vaak hele landstreken, met name de gebieden die rond de grote steden liggen, ermee besmet hetgeen de wandelaar alle genot beneemt van de echte natuur. Men pleegt hiervoor in het bijzonder uitwerpselen te verzamelen in lang geleden uitgegraven en meestal van een grote aardewerken deksel voorziene kuilen die langs de veldwegen staan. De boer draagt dan de verdunde mest in kuipen langs de voren in de velden en met een grote houten scheplepel begiet hij de gewassen rij na rij. Vaak is ook in de bodem van de kuip een slang van linnen aangebracht waar men de mest naar believen uit kan laten lopen.
Voor Amagasaki gingen we aan land en gingen we te voet door dit lange, grotendeels uit armzalige woningen bestaande stadje; de weg voert van hier door een uitgestrekte vlakte naar Nisinomia, waar wij overnachtten. –
’s Middags verlaten we Osaka en gaan met boten op de Jodogawa naar Amagasaki; op deze botenrijke rivier stuurden we ZW en W door de stad, waarvan de grootte en bevolking heel goed te zien waren. De beide oevers met woon- en pakhuizen bebouwd, waren door de vele boten zeer levendig waarbij onze doortocht een grote menigte toeschouwers naderbij lokte. Er liggen hier verschillende boten van de landvorst voor anker, waaronder ik enkele zeer elegant gebouwde en ook enkele zeer grote zag.
Langs de oever van de Asigawa, een zijarm van de Jodo, staan hier en daar treurwilgen (Salix japonica Th.) waardoor de rivier er zeer bekoorlijk uitziet.
Salix japonica Thunb.
Het landschap is over het algemeen vlak, de bodem zanderig en het landschap heeft zijn vruchtbaarheid dan ook alleen te danken aan de onverdroten vlijt van de landlieden. Uit de stad Osaka komen vaak speciaal ingerichte boten met mensenpoep, deze in Japan meest gebruikelijke mest, waarmee men de hele zomer de verschillende tuingewassen en zelfs koren mee pleegt te begieten
– In de maanden juni, juli en augustus zijn vaak hele landstreken, met name de gebieden die rond de grote steden liggen, ermee besmet hetgeen de wandelaar alle genot beneemt van de echte natuur. Men pleegt hiervoor in het bijzonder uitwerpselen te verzamelen in lang geleden uitgegraven en meestal van een grote aardewerken deksel voorziene kuilen die langs de veldwegen staan. De boer draagt dan de verdunde mest in kuipen langs de voren in de velden en met een grote houten scheplepel begiet hij de gewassen rij na rij. Vaak is ook in de bodem van de kuip een slang van linnen aangebracht waar men de mest naar believen uit kan laten lopen.
Voor Amagasaki gingen we aan land en gingen we te voet door dit lange, grotendeels uit armzalige woningen bestaande stadje; de weg voert van hier door een uitgestrekte vlakte naar Nisinomia, waar wij overnachtten. –
donderdag 12 juni 2008
de 12de
We bezoeken vandaag het beroemde toneel van Osaka. De ingang is versierd met een rij opgehangen, grof geschilderde scènes, een duistere gang voert naar het toneel, dat tamelijk groot gebouwd is over het algemeen in de stijl van onze Europese theaters, maar ruwer en zonder versiering en daarbij oud, eigenlijk alleen vergelijkbaar met een skelet van een Europese bühne. Ook vond men hier niet de netheid en schoonheid die de Japanners overal zo eigen is, voor het ontbreken ervan zijn de toneelspelers persoonlijk aansprakelijk. Men heeft hier, net als bij ons een parterre, parterre loges en hogere loges; maar op de plaats waar bij ons gewoonlijk de galerij is, is hier voor het binnenvallen van het daglicht een ringvormige opening gelaten. Men speelt hier namelijk de hele dag door. Langs de parterre lopen twee wegen, naar het toneel waarover, al naar gelang de voorstelling, de toneelspelers zich tijdens de act naar het toneel bewegen of zich ervan verwijderen, en zo wordt de parterre als het spel dat verlangt vaak zelf een toneel en dan zit men tussen de spelers.
Wij gingen in de parterre zitten. Nu begint men met een trommel en enkele fluiten naar Chinese smaak slechte muziek te maken wat ongeveer een kwartier duurde.
Hierna kwam een toneelspeler naar voren, die door het oplezen van een korte proloog het toneel(stuk) opende. Er werd vandaag een stuk opgevoerd met de titel “Imose Jama”. De toneelspelers waaronder verschillende uitblinkers in hun vak waren, zouden zelfs in Europa algemene bijval gehad hebben. Hun mimiek en hun voordrachtskunst, waarin hun volksaard met de vaak ongekunstelde uitdrukking van hartstocht zich tot een harmonisch geheel vormden, verdient alle lof, en hun vaak kostbare kostuums vergoeden veel van de armoedige inrichting van het theater, waarmee ze in scherp contrast staan. Er wordt alleen geacteerd door mannen, waardoor de voorstelling toch altijd iets (aan kracht) verliest, hoe goed de vrouwenrollen ook ingestudeerd zijn, en des te meer omdat de voorstellingen bij dag plaatsvinden, en geen kunstgreep in staat om is bij helder zonlicht het bekoorlijke van het vrouwelijke geslacht aan te brengen. Toch verliest de voorstelling van het Japanse toneel hierdoor minder dan onder dezelfde omstandigheden in Europa het geval zou zijn: en wel om de reden dat de vrouwen en afgeleefde bijvrouwen van de keizer en de landvorsten, die het meest gebruikelijke onderwerp van Japanse toneelstukken zijn, zo ver ik heb gezien over het algemeen niet bijzonder prikkelend zijn en onder de gebeurtenissen waarbij hun noodlot op het toneel de herinnering waard is, meestal afgetobd en afgeleefd verschijnen, en zo in de ook hier zeer losbandig levende toneelspelers een aansprekend ideaal vinden. Het toneel zelf lijkt overigens op het Europese en het doek dat niet naar beneden valt, maar van beide zijden naar het midden getrokken wordt – sluit de scènes af, de toneelspelers bezig met de voorstelling van een beslissende acte, aan het oog onttrekkend. –
De toneeldecors, die in het algemeen goed bij het stuk horen, bestaan uit samenvoegingen van verschillende staketsels, die de bij de omstandigheden passende voorstelling geven. Men kent hier niet het gebruik van coulissen, daarentegen kan de vloer van het toneel als een draaikruis horizontaal in het rond gedraaid worden, waardoor men een zeer snelle verandering van het decor kan bewerkstelligen. Aan beide kanten van het toneel zijn met bamboematten dichte loges aangebracht,waarin een toneelspeler, op de manier van een koraalzanger de gaten, die de toneelspelers open laten, opvult en de handeling waar het pm gaat nader uitlegt. Het wordt sioorokikatari genoemd; in een andere loge zitten muzikanten meestal samisenspelers die sjamsen hiki worden genoemd.
Het toneelstuk Imos Jama heeft het volgende verhaal tot onderwerp van de opvoering: Een mikado (erfkeizer), Ten Si Ten noo, werd, omdat hij blind was, door een van zijn hoogwaardigheidsbekleders van de troon gestoten, en beroofd van de belangrijkste insignes van de troon; de spiegel en de oude wapens. De blinde mikado vluchtte met enkele trouw gebleven dienaren en bijvrouwen en vind in het Nara gebergte bij Kaska bij een oude jager, hoewel deze arm is, een gastvrije ontvangst. De oude jager kent een middel om de erfkeizer het gezicht weer terug te geven, namelijk het bloed van een hert. Op het doden van een hert staat in de landstreek Nara de doodstraf omdat ze heilig zijn voor de god Kaska Dai Mioosin. Maar de oude jager gaat met zijn jonge knecht en zijn stiefzoon eropuit om het wild op te sporen, doodt een hert en brengt het verse bloed naar de blinde erfkeizer. Intussen wordt de jachtovertreding bekend: de oude jager wordt gegrepen en naar het gerecht gesleept. Zijn stiefzoon, wiens moeder vroeger dagelijks probeerde eerbied, liefde en gehoorzaamheid voor zijn vader dieper in te prenten, besloot zijn vader van het levensgevaar te redden door zichzelf op te offeren. Dialoog van deze zoon met zijn jongste broer, aan wie hij de zaak uitlegt en die hij opdraagt een brief waarin hij zichzelf als de stroper aangeeft zo spoedig mogelijk naar de rechter te brengen. Hij schrijft – de broer haast zich op weg met de brief. Er komen gerechtsdienaren om de stiefzoon te grijpen. Verdriet van de moeder – de zoon herinnert haar aan de vroeger gegeven opvoeding en opdracht van zijn vader te houden. – het verdriet van de moeder wordt hierdoor alleen maar erger: De gerechtsdienaren rukken de zoon uit de armen van de moeder, die een harde strijd met de moederliefde moet strijden: monoloog van de moeder, in vertwijfeling het zesde uur (de tijd waarop de zoon berecht zal worden) tegemoet ziende – de vertwijfeling wordt met toenemende slagen van de klok opgevoerd: (deze rol werd voortreffelijk gespeeld door de toneelspeler) en met de zesde slag verstomt ook de weemoedige stem van de in elkaar zakkende moeder.—ze ligt in onmacht – de vader wordt door het gerecht onschuldig verklaart en uit blijdschap hierover, zonder echter de oorzaak van zijn vrijlating te kennen, een beetje beschonken keert hij naar huis terug en vind daar zijn vrouw in vertwijfeling – Hij krijgt van haar de oorzaak van haar tostand niet te horen. Komt zo bij de dienaren van de keizer – die het opvalt de oude jager bijna dronken door her gerecht vrijgesproken van straf te zien. – Ze krijgen argwaan dat de oude jager misschien het geheime toevluchtsoord van de mikado heeft ontdekt en vragen hem ernaar. – Hij kan op geen andere manier zijn trouw aan de erfkeizer bewaren dan door de opoffering van zijn echte zoon (die de brief naar het gerecht heeft gebracht). Hij vermoordt hem om te bewijzen dat hij de keizer niet verraden heeft. De moeder komt bij uit haar eerdere verdriet en zinkt met haar vermoorde tweede zoon in haar armen nog dieper in vertwijfeling terug.: Nu krijgt de vader het hele verhaal te horen – maar intussen komen voorname personen die vroeger aan het hof van de blinde mikado geleefd hebben met de blijde boodschap dat men bij het graven van de kuil waarin de stroper levend begraven zou moeten worden, een schat, namelijk de insignes van de keizerlijke troon, die de troonrovers in het gebergte hadden verborgen, gevonden heeft, waardoor het leven van de zoon van de jager gered is. Daarop komt de stiefzoon met een feestelijk gevolg de spiegel en de oude wapens van de mikado brengen, die ook juist genezen van zijn blindheid, met de hem toebehorende insignes het recht op de troon weer op kan eisen, erop uittrekt. – Wordt vervolgd.
We bezoeken vandaag het beroemde toneel van Osaka. De ingang is versierd met een rij opgehangen, grof geschilderde scènes, een duistere gang voert naar het toneel, dat tamelijk groot gebouwd is over het algemeen in de stijl van onze Europese theaters, maar ruwer en zonder versiering en daarbij oud, eigenlijk alleen vergelijkbaar met een skelet van een Europese bühne. Ook vond men hier niet de netheid en schoonheid die de Japanners overal zo eigen is, voor het ontbreken ervan zijn de toneelspelers persoonlijk aansprakelijk. Men heeft hier, net als bij ons een parterre, parterre loges en hogere loges; maar op de plaats waar bij ons gewoonlijk de galerij is, is hier voor het binnenvallen van het daglicht een ringvormige opening gelaten. Men speelt hier namelijk de hele dag door. Langs de parterre lopen twee wegen, naar het toneel waarover, al naar gelang de voorstelling, de toneelspelers zich tijdens de act naar het toneel bewegen of zich ervan verwijderen, en zo wordt de parterre als het spel dat verlangt vaak zelf een toneel en dan zit men tussen de spelers.
Wij gingen in de parterre zitten. Nu begint men met een trommel en enkele fluiten naar Chinese smaak slechte muziek te maken wat ongeveer een kwartier duurde.
Hierna kwam een toneelspeler naar voren, die door het oplezen van een korte proloog het toneel(stuk) opende. Er werd vandaag een stuk opgevoerd met de titel “Imose Jama”. De toneelspelers waaronder verschillende uitblinkers in hun vak waren, zouden zelfs in Europa algemene bijval gehad hebben. Hun mimiek en hun voordrachtskunst, waarin hun volksaard met de vaak ongekunstelde uitdrukking van hartstocht zich tot een harmonisch geheel vormden, verdient alle lof, en hun vaak kostbare kostuums vergoeden veel van de armoedige inrichting van het theater, waarmee ze in scherp contrast staan. Er wordt alleen geacteerd door mannen, waardoor de voorstelling toch altijd iets (aan kracht) verliest, hoe goed de vrouwenrollen ook ingestudeerd zijn, en des te meer omdat de voorstellingen bij dag plaatsvinden, en geen kunstgreep in staat om is bij helder zonlicht het bekoorlijke van het vrouwelijke geslacht aan te brengen. Toch verliest de voorstelling van het Japanse toneel hierdoor minder dan onder dezelfde omstandigheden in Europa het geval zou zijn: en wel om de reden dat de vrouwen en afgeleefde bijvrouwen van de keizer en de landvorsten, die het meest gebruikelijke onderwerp van Japanse toneelstukken zijn, zo ver ik heb gezien over het algemeen niet bijzonder prikkelend zijn en onder de gebeurtenissen waarbij hun noodlot op het toneel de herinnering waard is, meestal afgetobd en afgeleefd verschijnen, en zo in de ook hier zeer losbandig levende toneelspelers een aansprekend ideaal vinden. Het toneel zelf lijkt overigens op het Europese en het doek dat niet naar beneden valt, maar van beide zijden naar het midden getrokken wordt – sluit de scènes af, de toneelspelers bezig met de voorstelling van een beslissende acte, aan het oog onttrekkend. –
De toneeldecors, die in het algemeen goed bij het stuk horen, bestaan uit samenvoegingen van verschillende staketsels, die de bij de omstandigheden passende voorstelling geven. Men kent hier niet het gebruik van coulissen, daarentegen kan de vloer van het toneel als een draaikruis horizontaal in het rond gedraaid worden, waardoor men een zeer snelle verandering van het decor kan bewerkstelligen. Aan beide kanten van het toneel zijn met bamboematten dichte loges aangebracht,waarin een toneelspeler, op de manier van een koraalzanger de gaten, die de toneelspelers open laten, opvult en de handeling waar het pm gaat nader uitlegt. Het wordt sioorokikatari genoemd; in een andere loge zitten muzikanten meestal samisenspelers die sjamsen hiki worden genoemd.
Het toneelstuk Imos Jama heeft het volgende verhaal tot onderwerp van de opvoering: Een mikado (erfkeizer), Ten Si Ten noo, werd, omdat hij blind was, door een van zijn hoogwaardigheidsbekleders van de troon gestoten, en beroofd van de belangrijkste insignes van de troon; de spiegel en de oude wapens. De blinde mikado vluchtte met enkele trouw gebleven dienaren en bijvrouwen en vind in het Nara gebergte bij Kaska bij een oude jager, hoewel deze arm is, een gastvrije ontvangst. De oude jager kent een middel om de erfkeizer het gezicht weer terug te geven, namelijk het bloed van een hert. Op het doden van een hert staat in de landstreek Nara de doodstraf omdat ze heilig zijn voor de god Kaska Dai Mioosin. Maar de oude jager gaat met zijn jonge knecht en zijn stiefzoon eropuit om het wild op te sporen, doodt een hert en brengt het verse bloed naar de blinde erfkeizer. Intussen wordt de jachtovertreding bekend: de oude jager wordt gegrepen en naar het gerecht gesleept. Zijn stiefzoon, wiens moeder vroeger dagelijks probeerde eerbied, liefde en gehoorzaamheid voor zijn vader dieper in te prenten, besloot zijn vader van het levensgevaar te redden door zichzelf op te offeren. Dialoog van deze zoon met zijn jongste broer, aan wie hij de zaak uitlegt en die hij opdraagt een brief waarin hij zichzelf als de stroper aangeeft zo spoedig mogelijk naar de rechter te brengen. Hij schrijft – de broer haast zich op weg met de brief. Er komen gerechtsdienaren om de stiefzoon te grijpen. Verdriet van de moeder – de zoon herinnert haar aan de vroeger gegeven opvoeding en opdracht van zijn vader te houden. – het verdriet van de moeder wordt hierdoor alleen maar erger: De gerechtsdienaren rukken de zoon uit de armen van de moeder, die een harde strijd met de moederliefde moet strijden: monoloog van de moeder, in vertwijfeling het zesde uur (de tijd waarop de zoon berecht zal worden) tegemoet ziende – de vertwijfeling wordt met toenemende slagen van de klok opgevoerd: (deze rol werd voortreffelijk gespeeld door de toneelspeler) en met de zesde slag verstomt ook de weemoedige stem van de in elkaar zakkende moeder.—ze ligt in onmacht – de vader wordt door het gerecht onschuldig verklaart en uit blijdschap hierover, zonder echter de oorzaak van zijn vrijlating te kennen, een beetje beschonken keert hij naar huis terug en vind daar zijn vrouw in vertwijfeling – Hij krijgt van haar de oorzaak van haar tostand niet te horen. Komt zo bij de dienaren van de keizer – die het opvalt de oude jager bijna dronken door her gerecht vrijgesproken van straf te zien. – Ze krijgen argwaan dat de oude jager misschien het geheime toevluchtsoord van de mikado heeft ontdekt en vragen hem ernaar. – Hij kan op geen andere manier zijn trouw aan de erfkeizer bewaren dan door de opoffering van zijn echte zoon (die de brief naar het gerecht heeft gebracht). Hij vermoordt hem om te bewijzen dat hij de keizer niet verraden heeft. De moeder komt bij uit haar eerdere verdriet en zinkt met haar vermoorde tweede zoon in haar armen nog dieper in vertwijfeling terug.: Nu krijgt de vader het hele verhaal te horen – maar intussen komen voorname personen die vroeger aan het hof van de blinde mikado geleefd hebben met de blijde boodschap dat men bij het graven van de kuil waarin de stroper levend begraven zou moeten worden, een schat, namelijk de insignes van de keizerlijke troon, die de troonrovers in het gebergte hadden verborgen, gevonden heeft, waardoor het leven van de zoon van de jager gered is. Daarop komt de stiefzoon met een feestelijk gevolg de spiegel en de oude wapens van de mikado brengen, die ook juist genezen van zijn blindheid, met de hem toebehorende insignes het recht op de troon weer op kan eisen, erop uittrekt. – Wordt vervolgd.
woensdag 11 juni 2008
de 11de
De audiëntie bij de beide stadhouders zal in de middag plaatsvinden. Wij komen, nadat we een lange reeks straten zijn doorgetrokken, bij hun woningen die ik hier veel schoner vond dan in Miako; de audiëntie verliep zoals gebruikelijk en na afloop ervan werden we op Japanse wijze onthaald. Hierna gingen we naar de koopman die het koper voor de Hollandse en de Chinese factorij levert en bekeken de manier waarop de koper bereid wordt vanaf het smelten van het erts tot het gieten in de bekende baren. Zie vertaling.
Koperbaren, collectie Naturalis
Kopererts, collectie Naturalis
Kopersmeltproduct, collectie Naturalis
Deze bijzonder rijke man onthaalde ons helemaal op Hollandse wijze met een Europees tafelservies, we onderhielden ons tamelijk goed en begaven ons vandaar naar een vogelverkoper, waar wij naast enkele kraanvogels en adelaars, waarvan de prijs zeer hoog was, niets bijzonders vonden en kwamen pas ’s nachts thuis.
---------------------------------------------
Deze vriend van de Nederlanders gaf mij een korte beschrijving van deze manier van vervaardigen en een mooie verzameling van de op elkaar volgende producten van ruwe erts tot baren koper. Ik gaf deze later ter bewerking aan de heer Dr Bürger
De audiëntie bij de beide stadhouders zal in de middag plaatsvinden. Wij komen, nadat we een lange reeks straten zijn doorgetrokken, bij hun woningen die ik hier veel schoner vond dan in Miako; de audiëntie verliep zoals gebruikelijk en na afloop ervan werden we op Japanse wijze onthaald. Hierna gingen we naar de koopman die het koper voor de Hollandse en de Chinese factorij levert en bekeken de manier waarop de koper bereid wordt vanaf het smelten van het erts tot het gieten in de bekende baren. Zie vertaling.
Koperbaren, collectie Naturalis
Kopererts, collectie Naturalis
Kopersmeltproduct, collectie Naturalis
Deze bijzonder rijke man onthaalde ons helemaal op Hollandse wijze met een Europees tafelservies, we onderhielden ons tamelijk goed en begaven ons vandaar naar een vogelverkoper, waar wij naast enkele kraanvogels en adelaars, waarvan de prijs zeer hoog was, niets bijzonders vonden en kwamen pas ’s nachts thuis.
---------------------------------------------
Deze vriend van de Nederlanders gaf mij een korte beschrijving van deze manier van vervaardigen en een mooie verzameling van de op elkaar volgende producten van ruwe erts tot baren koper. Ik gaf deze later ter bewerking aan de heer Dr Bürger
dinsdag 10 juni 2008
de 10de
Vandaag trekken wij naar enkele buiten de stad gelegen tempels. Het is juist nu vlaggenfeest Gok’wats’ no Seku, de straten en de bewoners zeer schoon, en in de winkels en kraampjes waar de handelsproducten van het hele rijk als het ware tentoongesteld zijn, is alles smaakvol geordend. We trekken over de Sinsai brug; de stad eindigt in siertuinen en kwekerijen van de hier zo beroemde plantenhandel. Hier opent het landschap zich in een uitgestrekt vlakte. Het is nu tijd voor de tarweoogst. Hier snijdt men, daar trekt men het koren met wortel en al eruit. Men stroopt in een van bamboe gemaakt strop de aren eraf, om de stro onbeschadigd te behouden. De aren worden gedroogd in de zon, gedorst (von Siebold schrijft gedroschen ipv gedreschen) en dan in een wanmolen gezuiverd en zo wordt op de graanvelden zelf het graan als korrels geoogst. We gaan door meerdere dorpen, waar men planten verkoopt; op dit moment wordt bamboe verplant; juni is namelijk de beste tijd hiervoor. We rusten wat in een theehuis, Ten Tsaja, waar lang geleden de Shogun Taikosama gerust zou hebben; men laat ons een hutje zien waarin hij zich opfriste. We trekken verder door graanvelden en komen bij een theehuis Naniwaja: waar een zeer uitgestrekte dennen/sparrenboom, met een omvang van 135 stappen voorgesteld wordt als zeldzaamheid van de tuinierskunst.
Callicarpa sp.
Hierna bezichtigden we een shinto tempel Sumijoos’ (Beschrijving en afbeelding van zo’n tempel.) Hier wordt een dans door de vrouwen van de priesters gedanst, kamikakura. Zeer eenvoudig in zijn soort. De vrouwen zijn gekleed in het wit. [Ze] houden een klokkenspel Zusz genaamd in hun handen. (afbeelding daarvan). Na het verlaten van deze tempel, trekken we weer door een uitgebreid korenland
Er worden hier voortreffelijke Tarwe (3 ondersoorten) Murasaki, Bardana [*?], pompoenen, sojabonen, ramenassen en andere groenten verbouwd. De grond is zanderig en alleen vlijt en kunst maakt deze vlakte zo vruchtbaar. Men begiet de aarde met verdunde mest, waaraan de boerengezinnen zelf het meeste bijdragen, en ze hebben ook voordeel van de door langs de landwegen geplaatste vaten die gemak verschaffen aan de reizigers en zorgen door overal uitgegraven plassen met een waterput voor water voor het begieten.
Raphanus sativus 'Hortensis'
We komen bij de tempel Tonosin, de eerst Boedhatempel die ooit gebouwd is. Nog helemaal gebouwd in de vorm van een vroegere Shintotempel. Hier is een kolossale toren helemaal uit hout opgericht; genaamd (Gozunoto) Dr Bürger en ik bestegen deze [toren] tot aan de 4de verdieping, waar 77 treden naartoe voeren; dit gebouw schijnt zijn stevigheid te ontlenen aan een in het midden staande zeer dikke boom, net als de grote mast van een schip; ik schatte de hoogte van het gebouw op 120 Parijse voet [xx m]. Wij genoten vanuit het gebouw van een uitgebreid uitzicht op dit vlakke landschap: waar het nu wemelde van de mensen, deels stedelingen die de tempel bezochten, deels boerenlieden die bezig waren met de oogst. We gebruikten het middagmaal in een zeer mooi theehuis in de buurt en keerden naar huis terug, waar we nog enkele handelaren in planten bezochten en door de straten trokken waar men levende dieren verkoopt. Ik vond helaas weinig voor mij interessante gewassen. Het is onbegrijpelijk, hoe de Japanse plantenhandelaren in ieder jaargetijde hun tuingewassen verplanten en de gewassen zijn zo gewend aan het verplanten dat ze op ieder moment uit de aarde genomen kunnen worden en niet een keer treuren. De aarde waarin met ze gezet heeft, is voor hen alleen maar een tijdelijke rustplaats die hen vaak slechts enkele dagen of zelfs voor een overnachting is gegund – overdag worden de planten er weer uitgenomen en rondgedragen om ze te verkopen. Aan dieren vond ik naast een gazelle, beren, herten, apen, tanuki, ook nog huiden van Ottaria en Pterinis petarista [*?]; ook had ik hier eerder (( op de heenreis)) een wolf (Ogame) en een wilde hond (jamainu) gekocht. – De volksklasse Eta houdt zich uitsluitend bezig met het verzorgen en verkopen van wilde dieren.
Vandaag trekken wij naar enkele buiten de stad gelegen tempels. Het is juist nu vlaggenfeest Gok’wats’ no Seku, de straten en de bewoners zeer schoon, en in de winkels en kraampjes waar de handelsproducten van het hele rijk als het ware tentoongesteld zijn, is alles smaakvol geordend. We trekken over de Sinsai brug; de stad eindigt in siertuinen en kwekerijen van de hier zo beroemde plantenhandel. Hier opent het landschap zich in een uitgestrekt vlakte. Het is nu tijd voor de tarweoogst. Hier snijdt men, daar trekt men het koren met wortel en al eruit. Men stroopt in een van bamboe gemaakt strop de aren eraf, om de stro onbeschadigd te behouden. De aren worden gedroogd in de zon, gedorst (von Siebold schrijft gedroschen ipv gedreschen) en dan in een wanmolen gezuiverd en zo wordt op de graanvelden zelf het graan als korrels geoogst. We gaan door meerdere dorpen, waar men planten verkoopt; op dit moment wordt bamboe verplant; juni is namelijk de beste tijd hiervoor. We rusten wat in een theehuis, Ten Tsaja, waar lang geleden de Shogun Taikosama gerust zou hebben; men laat ons een hutje zien waarin hij zich opfriste. We trekken verder door graanvelden en komen bij een theehuis Naniwaja: waar een zeer uitgestrekte dennen/sparrenboom, met een omvang van 135 stappen voorgesteld wordt als zeldzaamheid van de tuinierskunst.
Callicarpa sp.
Hierna bezichtigden we een shinto tempel Sumijoos’ (Beschrijving en afbeelding van zo’n tempel.) Hier wordt een dans door de vrouwen van de priesters gedanst, kamikakura. Zeer eenvoudig in zijn soort. De vrouwen zijn gekleed in het wit. [Ze] houden een klokkenspel Zusz genaamd in hun handen. (afbeelding daarvan). Na het verlaten van deze tempel, trekken we weer door een uitgebreid korenland
Er worden hier voortreffelijke Tarwe (3 ondersoorten) Murasaki, Bardana [*?], pompoenen, sojabonen, ramenassen en andere groenten verbouwd. De grond is zanderig en alleen vlijt en kunst maakt deze vlakte zo vruchtbaar. Men begiet de aarde met verdunde mest, waaraan de boerengezinnen zelf het meeste bijdragen, en ze hebben ook voordeel van de door langs de landwegen geplaatste vaten die gemak verschaffen aan de reizigers en zorgen door overal uitgegraven plassen met een waterput voor water voor het begieten.
Raphanus sativus 'Hortensis'
We komen bij de tempel Tonosin, de eerst Boedhatempel die ooit gebouwd is. Nog helemaal gebouwd in de vorm van een vroegere Shintotempel. Hier is een kolossale toren helemaal uit hout opgericht; genaamd (Gozunoto) Dr Bürger en ik bestegen deze [toren] tot aan de 4de verdieping, waar 77 treden naartoe voeren; dit gebouw schijnt zijn stevigheid te ontlenen aan een in het midden staande zeer dikke boom, net als de grote mast van een schip; ik schatte de hoogte van het gebouw op 120 Parijse voet [xx m]. Wij genoten vanuit het gebouw van een uitgebreid uitzicht op dit vlakke landschap: waar het nu wemelde van de mensen, deels stedelingen die de tempel bezochten, deels boerenlieden die bezig waren met de oogst. We gebruikten het middagmaal in een zeer mooi theehuis in de buurt en keerden naar huis terug, waar we nog enkele handelaren in planten bezochten en door de straten trokken waar men levende dieren verkoopt. Ik vond helaas weinig voor mij interessante gewassen. Het is onbegrijpelijk, hoe de Japanse plantenhandelaren in ieder jaargetijde hun tuingewassen verplanten en de gewassen zijn zo gewend aan het verplanten dat ze op ieder moment uit de aarde genomen kunnen worden en niet een keer treuren. De aarde waarin met ze gezet heeft, is voor hen alleen maar een tijdelijke rustplaats die hen vaak slechts enkele dagen of zelfs voor een overnachting is gegund – overdag worden de planten er weer uitgenomen en rondgedragen om ze te verkopen. Aan dieren vond ik naast een gazelle, beren, herten, apen, tanuki, ook nog huiden van Ottaria en Pterinis petarista [*?]; ook had ik hier eerder (( op de heenreis)) een wolf (Ogame) en een wilde hond (jamainu) gekocht. – De volksklasse Eta houdt zich uitsluitend bezig met het verzorgen en verkopen van wilde dieren.
maandag 9 juni 2008
zaterdag 7 juni 2008
de 7de
VERTREK NAAR OSAKA
Vandaag zouden we vertrekken: We trekken over de mooie Sansioobas brug naar de Tsionin tempel, een zeer groot gebouw van 3000 matten. – de Keizerlijke familie ter plaatse; Dan naar de Shintotempel Giwon, waar we ons wat verfristen in een restaurant, van alle kanten omgeven door toeschouwers, daarna naar de Kioms tempel, waar we genieten van een prachtig uitzicht op het NW deel van de stad; dat wijd uitgespreid voor ons ligt, rondom met tempels die met hun brede massieve daken uitsteken boven de honderdjarige boomtoppen.
Van hier voert een smal paadje langs een groot en zeer goed onderhouden kerkhof naar de mooie Odai tempel; vandaaruit naar de zo bekende Daibuts tempel,die honderden jaren geleden is afgebrand(?) men laat ons hier nog overblijfselen van de brand zien, zoals ringen en ijzers waarmee vroeger de zuilen en balken met elkaar waren verbonden. – Een enorme hangring van een tempeltoren. Een kolossale van korenaren gemaakt blad van de heilige Bloem Nelubium,
Nelumbo nucifera Gaertn.
daktegels en dergelijke, alles met het stempel van een kolossaal gebouw nog met zich mee dragend: We bezochten het graf van de beroemde Daiko, dat tot mijn grote verwondering zeer slecht onderhouden – -- helemaal vergeten leek te zijn, uiterst eenvoudig op een vierkante stenen muur slechts een ongeveer 8 voet verheven opschrift. Het geheel omgeven door een bamboehaag. De plek heeft een romantische schoonheid, vlakbij een bekoorlijke bamboehaag.
Hierna verfriste ik me in een nabijgelegen theehuis met een glas rijnwijn en selterwater en bekeek een zeer grote klok ongeveer 8 voet [2,4 m] in doorsnede, de mond met een dikte van een sjak (Beschrijving van Japanse klokken), en bezochten de Sansju san gen doo tempel. Een van de oudste tempels gebouwd door Daiko die ik hier heb gezien, beroemd door de 333333 goden. In werkelijkheid zijn het 10001 godenbeelden, één levensgroot dansend (Sensjukwanon), één kolossaal – Daarnaast nog 28, pasosesin genoemd. Deze goden staan 10 man hoog in twee lange rijen met in het midden het kolossale beeld. Achter deze tempel plegen de aanzienlijke personen van het rijk te boogschieten, waarbij de schietschijven op een afstand van 66 ken staan. (iets over het boogschieten).
– We zetten hierna onze reis voort naar Fusimi, waar mijn vriend Hikonoske me opwachtte. Ik bekeek samen met hem nog enkele zaken die te maken hadden met mijn onderzoek, we aten ’s nachts en scheepten ons in op de beroemde Jode gawa naar Osaka. Men heeft voor de regelmatige passage van de verschillende vorsten uit het ZW van Japan zeer goed ingerichte boten, die in vergelijking met de zogenaamde trekschuiten in Hollend er bijna nog beter afkomen. De al bijna een uur geleden aangebroken nacht onttrok het uitzicht op dit zo prachtige landschap dat al eerder mijn aandacht had getrokken
Met het aanbreken van de dag waren we niet ver van Osaka, wat te zien was door de witte torens van het kasteel, die hier en daar blinkend boven het in prachtig groen geklede landschap uitstaken. De meeste steden en met name de voorsteden zien er door de vele tuinen, bosschages, en beschaduwde tempels doorgaans uit als uitgebreide bosschages. We voeren onder meerdere grote bruggen door, aan beide kanten waren de oevers van de rivier begrensd door huizen, en zo bereikten we de stad, waar wij een korte tijd later aan land gingen.
VERTREK NAAR OSAKA
Vandaag zouden we vertrekken: We trekken over de mooie Sansioobas brug naar de Tsionin tempel, een zeer groot gebouw van 3000 matten. – de Keizerlijke familie ter plaatse; Dan naar de Shintotempel Giwon, waar we ons wat verfristen in een restaurant, van alle kanten omgeven door toeschouwers, daarna naar de Kioms tempel, waar we genieten van een prachtig uitzicht op het NW deel van de stad; dat wijd uitgespreid voor ons ligt, rondom met tempels die met hun brede massieve daken uitsteken boven de honderdjarige boomtoppen.
Van hier voert een smal paadje langs een groot en zeer goed onderhouden kerkhof naar de mooie Odai tempel; vandaaruit naar de zo bekende Daibuts tempel,die honderden jaren geleden is afgebrand(?) men laat ons hier nog overblijfselen van de brand zien, zoals ringen en ijzers waarmee vroeger de zuilen en balken met elkaar waren verbonden. – Een enorme hangring van een tempeltoren. Een kolossale van korenaren gemaakt blad van de heilige Bloem Nelubium,
Nelumbo nucifera Gaertn.
daktegels en dergelijke, alles met het stempel van een kolossaal gebouw nog met zich mee dragend: We bezochten het graf van de beroemde Daiko, dat tot mijn grote verwondering zeer slecht onderhouden – -- helemaal vergeten leek te zijn, uiterst eenvoudig op een vierkante stenen muur slechts een ongeveer 8 voet verheven opschrift. Het geheel omgeven door een bamboehaag. De plek heeft een romantische schoonheid, vlakbij een bekoorlijke bamboehaag.
Hierna verfriste ik me in een nabijgelegen theehuis met een glas rijnwijn en selterwater en bekeek een zeer grote klok ongeveer 8 voet [2,4 m] in doorsnede, de mond met een dikte van een sjak (Beschrijving van Japanse klokken), en bezochten de Sansju san gen doo tempel. Een van de oudste tempels gebouwd door Daiko die ik hier heb gezien, beroemd door de 333333 goden. In werkelijkheid zijn het 10001 godenbeelden, één levensgroot dansend (Sensjukwanon), één kolossaal – Daarnaast nog 28, pasosesin genoemd. Deze goden staan 10 man hoog in twee lange rijen met in het midden het kolossale beeld. Achter deze tempel plegen de aanzienlijke personen van het rijk te boogschieten, waarbij de schietschijven op een afstand van 66 ken staan. (iets over het boogschieten).
– We zetten hierna onze reis voort naar Fusimi, waar mijn vriend Hikonoske me opwachtte. Ik bekeek samen met hem nog enkele zaken die te maken hadden met mijn onderzoek, we aten ’s nachts en scheepten ons in op de beroemde Jode gawa naar Osaka. Men heeft voor de regelmatige passage van de verschillende vorsten uit het ZW van Japan zeer goed ingerichte boten, die in vergelijking met de zogenaamde trekschuiten in Hollend er bijna nog beter afkomen. De al bijna een uur geleden aangebroken nacht onttrok het uitzicht op dit zo prachtige landschap dat al eerder mijn aandacht had getrokken
Met het aanbreken van de dag waren we niet ver van Osaka, wat te zien was door de witte torens van het kasteel, die hier en daar blinkend boven het in prachtig groen geklede landschap uitstaken. De meeste steden en met name de voorsteden zien er door de vele tuinen, bosschages, en beschaduwde tempels doorgaans uit als uitgebreide bosschages. We voeren onder meerdere grote bruggen door, aan beide kanten waren de oevers van de rivier begrensd door huizen, en zo bereikten we de stad, waar wij een korte tijd later aan land gingen.
Abonneren op:
Posts (Atom)
